Man met burn-out klachten houdt hoofd in handen van stress en vermoeidheid

Je doet het gewoon. Altijd maar door. Want wie ben jij om te klagen, het leven stopt immers ook niet, het gaat toch goed? Tot op een dag je lichaam besluit dat het genoeg is geweest.

Beetje dramatisch? Misschien. Maar vraag het maar aan de bijna één op de vijf werknemers in Nederland die in 2024 burn-outklachten ervaarde. Dat zijn geen aanstellers. Dat zijn gewoon mensen die te lang te veel hebben gedragen.

Maar wat is een burn-out eigenlijk? En waarom treft het juist de mensen die het minst verwachten?

Burn-out is niet hetzelfde als gewoon moe zijn

Iedereen heeft wel eens een drukke periode. Je slaapt wat minder, je hoofd staat vol, je loopt op je laatste benen. Maar na een weekje vakantie of een rustig weekend voel je je weer een mens.

Bij een burn-out werkt dat niet zo. De vermoeidheid gaat niet over. Ook niet na rust. Ook niet na twee weken Turkije. Het lichaam en de geest zijn zo diep uitgeput geraakt dat ze écht tijd en ruimte nodig hebben om te herstellen. En dat herstel begint met erkennen dat het er is.

Stress is niet de ´bad guy´

Voordat we verder gaan: stress heeft een slechte naam gekregen, maar dat is niet helemaal eerlijk. In de basis is stress namelijk best handig. Het houdt je scherp, het geeft je energie om te presteren, om te focussen, om die deadline toch nog te halen. Zonder stress zouden we een stuk minder voor elkaar krijgen.

Het probleem is niet de stress zelf. Het probleem is wat er gebeurt als het te lang aanhoudt en het lichaam niet meer de kans krijgt om bij te komen.

Want dan stapelt het zich op. Dag na dag, maand na maand. Het lichaam blijft aan. De spanning zet zich vast. En op een gegeven moment geeft het lichaam een signaal dat je echt niet meer kunt negeren.

Burn-out of overspannen, wat is het verschil?

Overspannen zijn is als het ware de voorloper. Je bent overbelast, je stresssysteem is op, maar de uitputting is nog niet zo diep. Grijp je op tijd in, dan kan je lichaam zich herstellen.

Bij een burn-out is de uitputting veel dieper en van langere duur, zowel mentaal als lichamelijk. Herstel vraagt meer tijd, en dat is oké. Het lichaam weet wat het nodig heeft, het heeft soms alleen wat hulp nodig om daar te komen.

Burn-out in Nederland: geen uitzondering

Uit onderzoek van TNO en CBS (Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, 2024) blijkt dat bijna één op de vijf werknemers in Nederland burn-outklachten ervaart. Dat zijn mensen die regelmatig last hebben van uitputting, een leeg gevoel of vermoeidheid door hun werk. Het zijn geen mensen die niet kunnen omgaan met stress. Het zijn mensen die te lang te veel hebben gedragen.

Welke klachten horen bij een burn-out?

Vermoeidheid, dat snap je. Maar burn-out gaat verder dan dat. Langdurige stress uit zich op allerlei manieren in het lichaam, en sommige daarvan verrassen mensen enorm:

Extreme vermoeidheid die niet overgaat met rust
Slaapproblemen: niet kunnen inslapen of 's nachts wakker liggen
Concentratieproblemen en vergeetachtigheid
Prikkelbaar zijn of sneller emotioneel reageren
Hoofdpijn of een gespannen nek en schouders
Een gevoel van leegheid of verlies van energie
Nergens meer zin in hebben, ook in dingen die je normaal fijn vindt
Hartkloppingen of een opgejaagd gevoel
Tinnitus of oorsuizen
Duizeligheid of licht in het hoofd voelen
Maag- en darmklachten zonder duidelijke oorzaak
Een beklemmend gevoel op de borst

Tinnitus, een gespannen kaak, maagklachten. Niet de eerste dingen waar je aan denkt bij burn-out, toch? Maar een zenuwstelsel dat continu onder druk staat uit zich nu eenmaal op plekken waar je het niet verwacht.

Wie krijgt een burn-out?

Iedereen kan het krijgen. Burn-out maakt geen onderscheid. Jong of oud, man of vrouw, drukke baan of thuiszorger. Vaak zijn het juist de mensen die veel kunnen, veel doen en lang doorgaan. Mensen die niet snel klagen. Die pas stoppen als het echt niet anders kan. Herken je dat? Dan is het goed om even stil te staan bij hoe het met je gaat.

Wat kun je doen?

Herstel van burn-out vraagt tijd en een aanpak die bij jou past. Wat daarbij vaak wordt vergeten is de lichamelijke kant. De spanning die zich heeft opgebouwd in het lichaam verdwijnt niet vanzelf, ook niet als je rust neemt of met iemand praat. Het lichaam heeft soms een eigen zetje nodig om de ruimte te vinden die herstel mogelijk maakt.

Wil je meer weten over hoe burn-out klachten zich uiten en wat er in het lichaam gebeurt? Lees dan verder op de pagina burn-out of overspannen in Emmeloord.

Afspraak maken?